Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast
5 marca 2026, 10:53Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.
Smartfon wykona mapę pomieszczenia
3 października 2012, 14:51Naukowcy z Indiana University oraz Naval Surface Warfare Center stworzyli prototypowy szkodliwy kod na Androida umożliwiający wykonanie trójwymiarowej mapy pomieszczeń, w których przebywa właściciel smartfonu z tym systemem
Plastikowe zaloty. Ludzie wpływają na najbardziej podstawowe sfery życia zwierząt
19 czerwca 2026, 07:08Jedwabnica szara (Chlamydera nuchalis) należy do najbardziej osobliwych ptaków świata. Samiec nie śpiewa i nie ma efektownego upierzenia, zamiast tego buduje. Konstruuje starannie dopracowaną budowlę z patyków, zdobi ją kolorowymi obiektami, a potem zaprasza samicę na przegląd. To ona ocenia jakość dzieła i na tej podstawie wybiera ojca swoich piskląt. Ewolucja pchnęła te ptaki w stronę architektury i wzornictwa zamiast biologicznego przepychu. I okazuje się, że człowiek zmienia tę strategię w sposób, jakiego nikt się nie spodziewał.
Spór o patentowanie genów
3 grudnia 2012, 11:30Amerykański Sąd Najwyższy poinformował, że zajmie się kwestią patentowania ludzkich genów. Jego decyzja może mieć olbrzymie znaczenie dla rozwoju diagnostyki medycznej.
Marihuana nie zmniejsza bólu, ale sprawia, że łatwiej sobie z nim poradzić
8 stycznia 2013, 16:38Dzięki doustnym tabletkom z THC (tetrahydrokannabinolem) i aparatowi do rezonansu naukowcy z Uniwersytetu w Oksfordzie dokonali ciekawego odkrycia. Zauważyli, że psychoaktywny składnik konopi indyjskich nie tyle zmniejsza ból, co sprawia, że ból o tym samym natężeniu staje się łatwiejszy do wytrzymania.
Automatyczna rekonstrukcja lingwistyczna
13 lutego 2013, 10:47Dawne języki są skarbnicą informacji o ludzkiej kulturze i historii. Jednak ich odtwarzanie wymaga niejednokrotnie dziesięcioleci żmudnej wytężonej pracy. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley stworzyli oprogramowanie komputerowe, które znakomicie przyspiesza prace nad rekonstrukcją przodków obecnych języków.
Dzień, w którym spłonęła Ziemia
28 marca 2013, 06:41W najnowszym numerze Journal of Geophysical Research zamieszczono artykuł, którego autorzy opisują to, co - ich zdaniem - działo się na Ziemi, gdy przed 65 milionami lat w planetę uderzył meteoryt, niosący zagładę dinozaurów,. Jeśli opis uczonych jest zgodny z rzeczywistością, można z czystym sumieniem stwierdzić, że Ziemia przeżyła prawdziwe piekło.
Tajemnica Kermy rozwiązana
29 kwietnia 2013, 13:20To nadzwyczejne, że Kerma rozkwitała, gromadziła bogactwa, produkowała wspaniałe wyroby rzemieślnicze w tym samym czasie, gdy zamieszkujący północ ich rywale z Egiptu zmagali się z problemami przyrodnoczymi, społecznymi i politycznymi. Dotychczas nie wiedzieliśmy, dlaczego tak się działo, ale dzięki naszym pracom w Sudaniu udało się rozwiązać tę zagadkę - powiedział profesor Jamie Woodward z University of Manchester.
Zjadając spermatofory, rekompensują sobie wysiłek związany z seksem
5 czerwca 2013, 11:43Samice mątw Sepiadarium austrinum zjadają część ejakulatu partnera. Naukowcy z Monash University oznakowali spermatofory węglem 14C i dzięki temu stwierdzili, że zdobyte w ten sposób składniki odżywcze trafiały do komórek somatycznych. Dodatkowo zapobiegliwa kochanka korzystała z nich podczas oogenezy.
Zombi modelem ewakuacji tłumu
10 lipca 2013, 09:46By zbadać, jak tłum się ewakuuje, naukowcy z Uniwersytetu Essex wykorzystali specjalnie zaprojektowaną grę komputerową, w której uczestnicy odgrywali rolę zombi. Ich zadanie polegało na wejściu i wyjściu z budynku.
